Deneme süresi dâhil en az bir yıl çalışan işçi ücretli yıllık izne hak kazanır. İzin hakkından vazgeçilemez ve iş ilişkisi sürerken paraya çevrilemez. Sözleşme hangi nedenle sona ererse ersin, kullanılmayan izin sürelerine ait ücret işçiye ödenir.
Yıllık izin süreleri
| Hizmet süresi | Asgari izin |
|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dâhil) | 14 gün |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 gün |
| 15 yıl (dâhil) ve daha fazla | 26 gün |
| 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü işçiler | En az 20 gün |
| Yer altı işlerinde çalışanlar | Süreler 4 gün artırılır |
İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Süreler sözleşmeyle artırılabilir, azaltılamaz. Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler birleştirilir; işyeri devrinde önceki dönem de hesaba katılır.
İspat yükü işverendedir
Yıllık izinlerin kullandırıldığını ispat yükü işverene aittir. İşveren bunu, işçinin imzasını taşıyan izin defteri veya eşdeğer yazılı belgeyle kanıtlamak zorundadır; tanıkla ispat edemez. İşçi çalışma süresini ispatladığında, işveren imzalı belge sunamazsa hak kazanılan izinlerin tamamının kullandırılmadığı kabul edilir.
Hesaplama
Yıllık izin ücreti, fesih tarihindeki son çıplak brüt ücret üzerinden hesaplanır. İkramiye, prim, yemek ve yol gibi ek ödemeler dâhil edilmez. Formül: kullanılmayan izin günü × günlük brüt ücret. Yıllar önce hak edilmiş izin de son ücret üzerinden ödenir; bu, uzun süre izin kullandırılmayan işçi lehine önemli bir sonuçtur.
Çalışırken izin ücreti istenebilir mi?
Hayır. İzin hakkı dinlenme amacı taşıdığından iş ilişkisi sürerken ücrete dönüşmez. İşçi ancak iznin fiilen kullandırılmasını talep edebilir. İzin ücreti alacağı sözleşmenin sona ermesiyle doğar.
Zamanaşımı ve faiz
Yıllık izin ücreti alacağında zamanaşımı beş yıldır ve süre fesih tarihinden başlar. Yani on beş yıllık çalışmanın hiç kullandırılmamış izinleri, fesihten itibaren beş yıl içinde talep edilmek koşuluyla istenebilir. Alacağa yasal faiz uygulanır; faiz temerrüt tarihinden işler.
Haklı nedenle fesih ve izin
Yıllık iznin kullandırılmaması, işçi bakımından çalışma koşullarının uygulanmaması anlamına gelir ve somut olayın özelliklerine göre haklı fesih nedeni oluşturabilir. Ayrıca işverenin izin süresini ihbar süresiyle iç içe geçirmesi mümkün değildir.
Sık sorulan sorular
İşveren “izinlerini kullandın” diyor ama imzam yok, ne olur?
İspat yükü işverendedir ve imzalı belge aranır. İmzalı izin defteri veya eşdeğer belge sunulamazsa izinlerin kullandırılmadığı kabul edilir.
Bir yılı doldurmadan ayrıldım, izin ücreti alabilir miyim?
Yıllık izne hak kazanmak için en az bir yıl çalışmış olmak gerekir. Bir yıldan az çalışmada yıllık izin ücreti doğmaz; sonraki yıllarda ise tamamlanmamış yıl için orantılı izin hesaplanmaz.
İstifa edersem kullanmadığım izinlerin parasını alır mıyım?
Evet. Yıllık izin ücreti, sözleşmenin sona erme nedenine bağlı değildir; istifa hâlinde de ödenir.
Resmî kaynaklar
Kullanılmayan izinlerinizi ve belgeleri birlikte hesaplayalım
İşe giriş ve çıkış tarihinizi, son ücretinizi ve ayrılış biçimini kısaca yazın. Görüşmenin kapsamı ve ücreti işlem öncesinde açıklanır.
Randevu talebi süreleri durdurmaz ve tek başına vekâlet ilişkisi oluşturmaz.