Belirsiz süreli iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen taraf, bunu karşı tarafa önceden bildirmek zorundadır. Bildirim süresi beklenmeden yapılan fesihte, süreye ait ücret tutarında tazminat ödenir. İhbar tazminatı iki yönlüdür: işveren işçiye ödeyebileceği gibi, bildirim süresine uymadan işi bırakan işçi de işverene ödemek zorunda kalabilir.
Bildirim süreleri
| Kıdem | Bildirim süresi | Tazminat karşılığı |
|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 14 günlük ücret |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta | 28 günlük ücret |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta | 42 günlük ücret |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 56 günlük ücret |
Bu süreler asgaridir; iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir. İşveren, bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi derhal sona erdirebilir.
Kim ihbar tazminatı alabilir?
| Durum | İhbar tazminatı | Kıdem tazminatı |
|---|---|---|
| İşveren bildirim süresi vermeden ve haklı neden olmadan feshetti | Var | Var (1 yıl koşuluyla) |
| İşveren bildirim süresini kullandırdı | Yok | Var |
| İşçi haklı nedenle feshetti (ücret ödenmemesi vb.) | Yok | Var |
| İşçi istifa etti | Yok; işçi bildirim süresine uymadıysa işverene öder | Yok |
| İşveren ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle haklı feshetti | Yok | Yok |
| Emeklilik, askerlik, kadın işçinin evlilik nedeniyle ayrılması | Yok | Var |
| Belirli süreli sözleşmenin süresinin dolması | Yok | Kural olarak yok |
| İkale (karşılıklı anlaşma) ile sona erme | Anlaşmaya bağlı | Anlaşmaya bağlı |
Hesaplama
İhbar tazminatı, işçinin son giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Giydirilmiş ücrete, çıplak ücrete ek olarak düzenli ve süreklilik gösteren para ve parayla ölçülebilen menfaatler dâhildir: yemek, yol, yakacak yardımı, düzenli ikramiye ve primler. Fazla mesai, yıllık izin ücreti, hafta ve genel tatil ücretleri gibi arızi ödemeler hesaba katılmaz. Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatında tavan uygulanmaz; buna karşılık gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.
Bildirim süresi içinde iş arama izni
Bildirim süresi kullandırılıyorsa işveren, işçiye iş saatleri içinde ve ücret kesintisi yapmadan günde en az iki saat yeni iş arama izni vermek zorundadır. İzin kullandırılmazsa bu sürenin ücreti ödenir; işçi bu sürede çalıştırılmışsa ücreti yüzde yüz zamlı ödenir.
Faiz ve zamanaşımı
İhbar tazminatına yasal faiz uygulanır ve faiz, işverenin temerrüde düşürüldüğü tarihten (ihtarname, arabuluculuk başvurusu veya dava) itibaren işler. Zamanaşımı süresi fesihten itibaren beş yıldır. Ayrıntı: zamanaşımı ve faiz.
Kötü niyet tazminatı
İş güvencesi kapsamında olmayan işçinin sözleşmesi, fesih hakkı kötüye kullanılarak sona erdirilmişse (örneğin şikâyette bulunduğu veya tanıklık yaptığı için) bildirim süresinin üç katı tutarında kötü niyet tazminatı ödenir; bildirim şartına da uyulmamışsa ihbar tazminatı ayrıca istenir.
Sık sorulan sorular
İstifa eden işçi ihbar tazminatı alır mı?
Hayır. İstifa eden işçi ihbar tazminatı alamaz; bildirim süresine uymadan ayrılmışsa işveren ondan ihbar tazminatı isteyebilir.
İşveren ihbar süresini bölerek kullandırabilir mi?
Hayır. Bildirim süresi bölünemez; bir kısmı kullandırılıp kalanı ödenemez. Süreye uyulmamışsa tazminatın tamamı ödenir.
İhbar süresinde rapor alırsam ne olur?
Rapor süresi bildirim süresinin işlemesini etkileyebilir. Bildirim süresi ile yıllık izin süresi de iç içe giremez; işveren izni ihbar süresine saydıramaz.
Resmî kaynaklar
Ayrılış biçiminize göre hangi alacakların doğduğunu belirleyelim
İşe giriş ve çıkış tarihinizi, son ücretinizi ve ayrılış biçimini kısaca yazın. Görüşmenin kapsamı ve ücreti işlem öncesinde açıklanır.
Randevu talebi süreleri durdurmaz ve tek başına vekâlet ilişkisi oluşturmaz.