Vardiyalı sanayi işyerlerinde, marketlerde, güvenlik ve lojistik işlerinde çalışanlar için hafta tatili ve genel tatil ücretleri, toplam alacağın önemli bir bölümünü oluşturur. Bu kalemler fazla mesaiden ayrıdır ve ayrı hesaplanır.
Hafta tatili
İşçiye, yedi günlük zaman dilimi içinde kesintisiz en az yirmi dört saat dinlenme verilir. Hafta tatili günü çalışılmasa da o günün ücreti tam ödenir. Hafta tatilinde çalıştırılan işçiye, çalışmadan hak ettiği bir günlük ücrete ek olarak o gün yaptığı çalışmanın ücreti yüzde elli zamlı ödenir; böylece hafta tatilinde çalışılan gün için toplam 2,5 yevmiye ödenmiş olur. Aylık ücretli işçide çalışılmadan hak edilen bir yevmiye aylığın içindedir; ayrıca istenebilecek kısım 1,5 yevmiyedir.
Ulusal bayram ve genel tatil (UBGT)
Resmî ve dinî bayramlar ile yılbaşı, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 15 Temmuz, 30 Ağustos ve 29 Ekim genel tatil günleridir. Bu günlerde çalışılmasa da ücret tam ödenir. Çalışılırsa, çalışılan her gün için bir günlük ilave ücret ödenir. Genel tatilde çalışma için işçinin onayı gerekir; onay sözleşmeyle önceden alınabilir.
| Gün | Çalışılmazsa | Çalışılırsa (aylık ücretliye ek ödeme) |
|---|---|---|
| Hafta tatili | Ücret tam | +1,5 yevmiye |
| Ulusal bayram / genel tatil (tam gün) | Ücret tam | +1 yevmiye |
| Arife ve 28 Ekim (yarım gün) | Ücret tam | +0,5 yevmiye |
Fazla mesai ile ilişkisi
Hafta tatilinde yapılan çalışma hafta tatili ücreti olarak hesaplanır ve haftalık kırk beş saatlik fazla mesai hesabına ayrıca dâhil edilmez; aynı çalışma için iki ayrı zamlı ücret ödenmez. Ancak tatil gününde günlük normal süreyi aşan çalışma varsa aşan kısım fazla mesai olarak ayrıca değerlendirilir.
İspat
Tatil günlerinde çalışıldığını ispat yükü işçidedir. Deliller fazla mesaidekiyle aynıdır: puantaj ve giriş-çıkış kayıtları, vardiya listeleri, tanık beyanları. Tanıkla ispat hâlinde mahkemeler hakkaniyet indirimi uygular. İmzalı bordroda tatil çalışması tahakkuku varsa, daha fazlasının yazılı delille ispatı gerekir.
Faiz ve zamanaşımı
Her iki alacak da ücret niteliğindedir: mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir ve zamanaşımı beş yıldır. Hesap, çalışılan dönemin kendi ücreti üzerinden yapılır.
Haklı fesih nedeni
Hafta tatilinin sürekli kullandırılmaması veya tatil çalışmalarının karşılığının ödenmemesi, işçiye sözleşmeyi haklı nedenle feshetme ve kıdem tazminatını talep etme imkânı verir.
Sık sorulan sorular
Haftanın yedi günü çalıştım, ne isteyebilirim?
Her hafta için hafta tatili ücreti (aylık ücretliler için 1,5 yevmiye) ve varsa haftalık 45 saati aşan çalışmalar için fazla mesai ücreti ayrı ayrı talep edilir.
Bayramda çalıştım ama başka gün izin verdiler, yine de ücret alır mıyım?
Genel tatil çalışmasının karşılığı ücrettir; başka gün izin verilmesi kural olarak ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Toplu iş sözleşmesi veya sözleşmedeki özel düzenlemeler ayrıca incelenir.
Cumartesi hafta tatili midir?
Hayır. Cumartesi “akdi tatil” günüdür; iş günü sayılır. Cumartesi çalışması, haftalık 45 saat aşılmışsa fazla mesai olarak değerlendirilir.
Resmî kaynaklar
Çalıştığınız tatil günlerini ve kayıtları birlikte çıkaralım
İşe giriş ve çıkış tarihinizi, son ücretinizi ve ayrılış biçimini kısaca yazın. Görüşmenin kapsamı ve ücreti işlem öncesinde açıklanır.
Randevu talebi süreleri durdurmaz ve tek başına vekâlet ilişkisi oluşturmaz.