Yasal Faiz Hesaplama 2026
Yasal faiz ve ticari temerrüt faizi hesaplama aracı. Alacaklarınıza işleyen faizi hesaplayın. Dörtyol avukat.
📊 Yasal Faiz Hesaplama
Yasal Faiz Nedir, Hangi Durumlarda Uygulanır?
Yasal faiz, sözleşmede aksi kararlaştırılmamış olsa dahi alacaklının alacağı üzerinde işleyen, kanunun belirlediği orandaki faizdir. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun ile düzenlenir. Bu sayfadaki hesaplayıcı, alacağınız üzerine işleyecek tahmini faiz tutarını gösterir; gerçek tutar mahkeme/icra hesabıyla belirlenir.
Yasal Faiz Türleri
1. Kanuni Faiz (Hukuki Faiz)
3095 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca özel hukuk ilişkilerinden doğan alacaklar için uygulanır. Sözleşmede başka oran kararlaştırılmamışsa bu oran geçerlidir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından duyurulan oran üzerinden hesaplanır ve Bakanlar Kurulu kararıyla güncellenir. 2026 yılı itibarıyla uygulanan oranlar yıllık değişebilir.
2. Ticari Faiz / Avans Faizi
3095 sayılı Kanunun 2. maddesi, tarafları tacir olan ve ticari iş niteliğindeki alacaklarda uygulanır. Avans faizi (TC Merkez Bankası kısa vadeli avans faizi), kanuni faizden daha yüksek bir orandır. Tacir-tacir arasındaki çek-bono alacakları, ticari satış ve hizmet alacakları bu kapsama girer.
3. Reeskont Faizi
TC Merkez Bankası reeskont kredilerine uyguladığı faiz oranıdır. Sözleşmede özel olarak "reeskont faizi" kararlaştırılması durumunda uygulanır. Genellikle bankalarla yapılan sözleşmelerde geçer.
4. Temerrüt Faizi
Borçlunun temerrüde düşmesinden (vadenin geçmesinden) sonra alacaklının talep edebileceği faizdir. Sözleşmeyle belirlenmemişse kanuni faiz oranında uygulanır. Tacirler arasında avans faizi oranında uygulanır.
5. Yasal Gecikme Zammı (Vergi Borçları)
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun çerçevesinde, vergi ve diğer kamu alacaklarına aylık olarak uygulanan gecikme zammıdır. Yıl içinde Cumhurbaşkanlığı kararıyla güncellenir. Özel hukuk faizinden yüksektir.
Faizin Başlangıç Tarihi (Önemli!)
Faizin hangi tarihten itibaren işlemeye başlayacağı alacak tutarına neredeyse rakip kadar etkilidir. Genel kurallar:
- Vade tarihinden itibaren: Vadesi belirli alacaklarda, vade gününden itibaren faiz işler.
- İhtarname tarihinden itibaren: Vadesi belirsiz alacaklarda, alacaklının ihtarname çekmesinden itibaren faiz başlar (TBK 117).
- Dava/icra tarihinden itibaren: İhtarsız doğrudan dava/icra açıldığında, dava/takip tarihinden itibaren.
- Olay tarihinden itibaren: Haksız fiil tazminatlarında olay tarihinden itibaren faiz işler (TBK 49).
- Ödeme tarihinden itibaren: Sebepsiz iktisapta ödeme tarihinden itibaren.
Pratik örnek: 100.000 TL alacak için faiz %30 olarak uygulansın. 1 yıl önceki bir vade tarihiyle başlatılırsa 30.000 TL fazladan tahsil edilir. Bu nedenle doğru başlangıç tarihinin tespit edilmesi, profesyonel hukuki destek almanın en önemli sebeplerindendir.
Bileşik Faiz Yasak — Ana Para Üzerine Yıllık Hesap
Türk hukukunda, bireysel sözleşmelerde bileşik faiz (faizin faizi) yasaktır (TBK 121). Faiz yalnızca ana para üzerinden hesaplanır; eski faizler ana paraya eklenip yeni faiz yürütülmez. İstisnalar bankalarla yapılan sözleşmeler, ticari ilişkiler ve yargı kararları çerçevesinde sınırlı durumlarda uygulanır.
İcra Takibinde Faiz Uygulaması
Alacaklının takip talebi ile birlikte istediği faiz türü ve oranı belirlenir. Genel pratik:
- İcra dosyası açılış tarihinden itibaren faiz hesabı başlar (önceki tarih de talep edilirse).
- Tahsil edilen kısmi ödemeler önce faize, sonra ana paraya mahsup edilir (TBK 100).
- İhtiyati haciz ve tedbir kararıyla alacak güvence altına alınınca faiz işlemeye devam eder.
Sıkça Sorulan Sorular
2026'da kanuni faiz oranı ne kadar?
Kanuni faiz oranı 3095 sayılı Kanun çerçevesinde Bakanlar Kurulu kararıyla güncellenir. 2026 yılında geçerli oran için Resmi Gazete duyurularını veya TC Merkez Bankası açıklamalarını takip etmek gerekir. Bu hesaplayıcı güncel oranları kullanır.
Sözleşmede yüksek faiz oranı yazılmış, geçerli mi?
Genel kural sözleşme serbestisidir; ancak aşırı yararlanma (TBK 28) hükümleri kapsamında bariz orantısız faiz oranları mahkemece indirilebilir. Tüketici sözleşmelerinde ek koruma vardır.
Faiz alacağımdan vergi öder miyim?
Tahsil edilen faiz, gelir vergisi açısından menkul sermaye iradı olarak değerlendirilebilir. Yıllık beyanname yükümlülüğü tutara göre değişir. Bireysel danışmanlık için mali müşavire başvurmanız önerilir.
Yabancı para alacağında hangi faiz uygulanır?
Yabancı para alacağında borçlu, ödeme tarihindeki rayicine göre Türk lirası ile ödeyebilir. Faiz oranı 3095 sayılı Kanunun 4/A maddesi uyarınca devletin ihraç ettiği yabancı para tahvillerine ödediği faiz oranı üzerinden hesaplanır.
Geçmişe dönük 5 yıllık faizi alabilir miyim?
Evet, ancak alacak zamanaşımına uğramamış olmalı. Genel zamanaşımı 10 yıl, ticari alacaklarda 5 yıl, kira alacaklarında 5 yıldır. Faiz alacağı, ana alacaktan ayrı olarak 5 yıllık zamanaşımına tabidir (TBK 147/1).
Alacağınızın Faiziyle Birlikte Tahsili İçin
Alacağınızın geç tahsil edilmesi durumunda faiz, alacağın gerçek değerini korumanın tek yoludur. Yıllık enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde faizsiz tahsil, alacaklının fiili olarak parasını eritmesi anlamına gelir. Doğru faiz türü, doğru başlangıç tarihi ve doğru hesaplama yöntemi için profesyonel hukuki destek alın.
Detaylı Değerlendirme İçin Dörtyol İcra Avukatı'na Danışın
Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır. Kesin sonuç ve dava stratejisi için uzman avukata danışınız. Sözlü danışmanlık 4.000 TL, ön değerlendirme ücretsizdir.