Erzin'den gelen boşanma dosyalarının belirgin bir özelliği var: malvarlığının önemli bir kısmı taşınmaz, çoğu zaman da narenciye bahçesi veya tarla oluyor. Bu, mal rejimi tasfiyesini standart bir boşanma dosyasından ayırır. Velayet ve nafaka kadar, arazinin ne zaman ve hangi kaynaktan edinildiği de dosyanın merkezine girer.
Dava öncesi dört karar
Boşanma, çocuklar ve mali sonuçlarda gerçek bir uzlaşma varsa protokol yolu değerlendirilir.
Şiddet, barınma, geçim veya malvarlığının elden çıkarılması riski varsa beklemeden başvuru planlanır.
Tapu, veraset, ödeme ve ürün gelirine ilişkin kayıtlar tarihleriyle birlikte listelenir.
Hukuka aykırı yolla elde edilen kayıt dosyaya zarar verebilir; delil planı baştan kurulmalıdır.
Anlaşmalı ve çekişmeli süreç
| Konu | Anlaşmalı | Çekişmeli |
|---|---|---|
| Temel şart | Evliliğin en az bir yıl sürmesi ve tarafların serbest iradeyle anlaşması | Boşanma sebebinin ve kusurun delillerle ortaya konması |
| Hâkimin rolü | Tarafları bizzat dinleyip protokolü uygun bulması | Delilleri değerlendirip talepleri ayrı ayrı karara bağlaması |
| Çocuk | Velayet, nafaka ve kişisel ilişki planının protokolde düzenlenmesi | Çocuğun üstün yararına göre yargısal değerlendirme, gerekirse uzman incelemesi |
| Malvarlığı | Protokolde açık ve uygulanabilir biçimde ele alınması | Mal rejimi tasfiyesinin ayrı dosya ve hesap gerektirebilmesi |
| Risk | Belirsiz madde yeni uyuşmazlık doğurması | Sürenin uzaması ve delil yükünün ağırlaşması |
Velayet ve çocukla kişisel ilişki
Velayette ölçüt ebeveynin talebi değil çocuğun üstün yararıdır. Çocuğun yaşı, alıştığı yaşam ve okul düzeni, sağlık ihtiyaçları, kardeş ilişkileri, ebeveynlerin bakım kapasitesi ve güvenli ortam birlikte değerlendirilir. Erzin ile çalışma yerinin farklı ilçelerde olduğu dosyalarda kişisel ilişki günlerinin mesafe ve okul takvimi gözetilerek uygulanabilir biçimde kurulması önemlidir; kâğıt üzerinde düzgün görünen ancak fiilen uygulanamayan bir düzen, kısa sürede yeni uyuşmazlık doğurur.
Nafaka türleri
- Tedbir nafakası: Dava süresince geçici ihtiyacı karşılar; dava açılmasıyla talep edilebilir.
- İştirak nafakası: Velayet kendisine verilmeyen ebeveynin çocuğun giderlerine katılımıdır.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin durumuna göre değerlendirilir.
Miktar için otomatik bir tarife bulunmaz. Gelir, zorunlu giderler, çocuğun ihtiyaçları, tarafların yaşam koşulları ve hakkaniyet birlikte değerlendirilir. Tarımsal gelirin düzensiz olduğu dosyalarda gelirin ispatı ayrı bir çalışma gerektirir; yalnızca SGK veya bordro kaydına bakmak gerçek tabloyu vermez.
Tarım arazisi ve mal rejimi
Edinilmiş mallara katılma rejiminde kural, evlilik içinde edinilen malların tasfiyeye girmesidir. Tarım arazisi bakımından üç soru belirleyicidir:
Tapunun yalnızca bir eş adına olması tek başına sonucu belirlemez. Buna karşılık, mirastan gelen bir bahçenin kişisel mal niteliği de otomatik olarak kaybolmaz. Belirleyici olan belge akışıdır: veraset ilamı, tapu tarihleri, kredi ödemeleri, banka hareketleri ve ürün satış kayıtları.
Şiddet ve tehditte beklememek
Fiziksel, psikolojik, ekonomik veya dijital şiddet varsa 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruyucu ve önleyici tedbirler boşanma davasından bağımsız istenebilir. Acil tehlikede 112, kolluk ve Cumhuriyet Başsavcılığına başvurulmalı; sağlık kayıtları ve tehdit içerikleri güvenli biçimde korunmalıdır. Tedbir talebi boşanma dosyasını zayıflatmaz; aksine olay kronolojisini belgeler.
İlk görüşmeye ne getirmeli?
- Nüfus kayıt örneği, evlilik tarihi ve çocukların doğum tarihleri
- Varsa mevcut tedbir, icra veya ceza dosyası bilgileri
- Taşınmaz listesi: ada-parsel, ilçe, edinme tarihi, tapu türü
- Gelir belgeleri; tarımsal gelir varsa satış ve destekleme kayıtları
- Kredi, borç ve düzenli gider dökümü
- Olay kronolojisi: tarih, yer, tanık, varsa sağlık veya kolluk kaydı
Sık sorulan sorular
Eşim başka ilde oturuyor, dava nerede açılır?
Yetki, eşlerin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer kurallarına göre belirlenir. İki ayrı yer yetkili olabileceğinden tercih stratejik sonuç doğurur.
Boşanma davasını ilk açan avantajlı mı?
İlk açan tarafın otomatik üstünlüğü yoktur. Belirleyici olan taleplerin doğru kurulması, sürelerin takibi ve delillerin hukuka uygun biçimde sunulmasıdır.
Telefon kayıtları ve mesajlar delil olur mu?
Delilin hukuka uygun biçimde elde edilmiş olması gerekir. Eşin telefonuna izinsiz erişim veya gizli kayıt, dosyada kullanılamamakla kalmayıp ayrı sorumluluk doğurabilir.
Mal paylaşımı boşanmayla aynı dosyada mı görülür?
Mal rejiminin tasfiyesi ayrı talep ve hesaplamalara tabidir ve çoğu zaman ayrı bir dosya olarak yürür. Boşanma kesinleşmeden sonuçlanması beklenmez.
Avukatla çalışmak zorunlu mu?
Hukuk davalarında zorunlu değildir. Ancak süre, delil ve talep hataları çoğu zaman geri dönülemez sonuç doğurur; özellikle malvarlığı bulunan dosyalarda baştan planlama tavsiye edilir.